سعيد نفيسى
51
زندگينامه عطار نيشابورى ( فارسى )
قرار عطار خسرونامه يا خسرو و گل را پيش از سال 605 كه سال رحلت سعد الدين حموى است سروده است . نكته ديگر اين است كه در ميان اشعارى كه در سفينهها به نام وى ثبت كردهاند اين بيت هست : شاه خوارزم تكش زاد محمد سلطان * كه ز دل زهرهء مردان به حذر مىآرد پيداست كه اين شعر را عطار دربارهء سلطان علاء الدين محمد بن تكش خوارزمشاه كه از 19 رمضان 596 تا 617 پادشاهى كرده است سروده است . از طرف ديگر در پايان منطق الطير « 1 » در خاتمهء كتاب گويد : حق تعالى از مدد درها گشاد * و اتفاق ختم اين نسخه بداد روز سهشنبه به وقت استوا * بيستم روزى بد از ماه خدا در صفا و ذوق و در آسايشى * دم بدم خوشوقت را بخشايشى پانصد و هشتاد و سه بگذشته سال * هم ز تاريخ رسول ذو الجلال گفت عطار از همه مردان سخن * گر تو هم مردى به خيرش ياد كن از اين قرار عطار منطق الطير را ظهر روز سهشنبه بيستم ذىحجه 583 تمام كرده و چنان كه پس از اين خواهد آمد پيداست كه منطق الطير از آثار پايان عمر او نيست بلكه از آثار اواسط عمر اوست و پس از آن كتابهاى ديگر هم نوشته و سروده است و چنان كه تولد وى را در حدود 537 بدانيم در اين زمان چهل و شش سال داشته است و اين نكته كاملا درست مىنمايد زيرا كه سرودن منطق الطير نه كار جوان ناآزموده و نه كار پير فرسوده است بلكه گويندهء اين سخنان و خداوند اين انديشها مىبايست مرد پختهء كاملى باشد . در برخى نسخههاى خطى منطق الطير در اين مورد به جاى 583 سال 573 آمده
--> ( 1 ) - چاپ لكنهو 1338 ( 1920 م . ) ص 259